Het begon niet direct met het idee om zelf een CRM te bouwen. Intern verkenden we eerst vooral de mogelijkheden om meer op samenwerking te richten. In die gesprekken kwam op een gegeven moment wel de vraag op tafel: waarom doen we het niet zelf?
Ik heb toen aangegeven dat ik wel een proof-of-concept wilde maken om te kijken of dat haalbaar was. Die eerste versie kreeg op de eerste demo’s meteen positieve reacties van klanten aan wie we die lieten zien. Dat was het moment waarop het veranderde van een interessant idee naar iets waar we serieus mee verder wilden. Daarna hebben we een pilotgroep opgezet en besloten om de ontwikkeling echt door te zetten.
De aanleiding was simpel. In de markt was duidelijk vraag naar CRM-functionaliteit specifiek voor accountants. De bestaande pakketten waren er wel, maar vaak ontworpen voor een brede doelgroep (van een SaaS-startup tot een autodealer tot een uitzendbureau). Dat betekent in de praktijk dat zo’n CRM veel functies heeft waar een accountant weinig aan heeft. En dat juist de dingen die voor een accountant belangrijk zijn (relatiestructuren, fiscale identificatiegegevens, koppelingen met de werkpakketten) niet goed in de basis zitten. Je krijgt dus al snel een pakket waar je eerst nog een flink implementatietraject overheen moet doen om het bruikbaar te maken voor je eigen kantoor. En zelfs dan blijft het wringen.
Toen we besloten door te pakken, was de eerste vraag niet “welke features moeten erin?”, maar “welke features moeten er juist niet in?” Software bouwen door dingen weg te laten. Achteraf gezien is dat de belangrijkste keuze geweest die we hebben gemaakt.
Waar generieke CRM’s vandaan komen
De meeste CRM-pakketten zijn historisch gegroeid rondom het verkoopproces. Leads, opportunities, pipelines, forecasts, e-mailcampagnes, marketing automation. Dat is logisch, want daar lag de oorspronkelijke vraag.
Een accountantskantoor werkt fundamenteel anders. De klantrelatie ontstaat niet uit een lead die door een funnel zakt. Die ontstaat uit een persoonlijke introductie, een overgenomen portefeuille, of een DGA die zijn holding ergens wil onderbrengen. Het zwaartepunt van het werk ligt niet bij het binnenhalen van de klant, maar bij het bedienen van de klant. Jaar in, jaar uit, met een dienstverlening die verweven is met fiscale, juridische en administratieve verplichtingen.
Een CRM dat vooral is opgebouwd rond sales pipelines en marketingcampagnes sluit dan niet goed aan op de kern van het werk in een accountantskantoor. Wij hebben er daarom bewust voor gekozen om die hele wereld niet in te bouwen. Niet omdat het slechte functionaliteit is, maar omdat het voor onze doelgroep meestal ruis is. Elke knop die een accountant niet nodig heeft, maakt het systeem minder overzichtelijk.
De basis op orde
In plaats daarvan hebben we het hart van het systeem bewust eenvoudig gehouden. Een centrale basis waarin alle klanten, zowel particulieren als rechtspersonen, overzichtelijk staan. Met precies die gegevens die je in de dagelijkse dienstverlening van een accountantskantoor nodig hebt. WWFT-velden, LH-nummers, OB-nummers, identificatiegegevens, fiscale kenmerken. Geen exotische uitbreidingen en geen verzameling van velden die in de loop der jaren toevallig is ontstaan, maar de gegevens die ertoe doen.
Het tweede dat we anders hebben aangepakt zijn de relaties tussen kaarten. Een accountantskantoor heeft niet zomaar klanten, het heeft netwerken van klanten. Een DGA is privépersoon, bestuurder van zijn holding en aandeelhouder van drie werkmaatschappijen. De ondernemer die voor zijn BV bij je zit, doet ook zijn IB-aangifte bij hetzelfde kantoor. Net als zijn partner, en misschien zijn ouders. Familierelaties zijn relevant voor IB en estate planning. Bedrijfsstructuren zijn relevant voor consolidatie en fiscale eenheid.
In een generiek CRM moet je dit vaak met losse koppeltabellen, custom objecten en maatwerk inrichten. En dan voelt het nog geregeld als iets wat er later bovenop is gezet. Wij hebben die relatiestructuur vanaf dag één als fundament van het datamodel meegenomen. Voor accountants is dit dagelijkse kost. In veel CRM-verhalen krijgt dit punt veel minder aandacht dan het verdient.
Integraties horen erbij
Het derde onderdeel dat we serieus hebben genomen, zijn integraties. Generieke CRM’s zijn vaak goed in koppelen met algemene tools, maar koppelingen met de werkpakketten waar een accountant dagelijks mee werkt, zijn lang niet altijd standaard beschikbaar. En als ze er zijn, zijn ze geregeld gebouwd door een derde partij, ondersteunen ze net niet wat je nodig hebt, of is het onduidelijk wie ze onderhoudt.
Wij hebben integraties met werkpakketten daarom als onderdeel van het product behandeld. Niet als losse modules die je later kunt aanvliegen, maar als iets dat een gebruiker zelf vanuit het CRM kan beheren en configureren. Dat klinkt misschien als een detail, maar in de dagelijkse praktijk maakt het veel uit. Een kantoor dat geen losse koppelingenleverancier nodig heeft én geen aparte beheerders nodig heeft voor de lijn tussen CRM en fiscaal pakket, bespaart structureel kosten en gedoe.
Die lijn willen we ook verder doortrekken naar Milestones. Het idee is dat de producten die een klant afneemt straks rechtstreeks leidend zijn voor de inrichting van de projecten in Milestones. Een klant moet na de onboarding niet alleen in CRM goed staan, maar ook in Milestones en in andere relevante werkpakketten direct goed zijn ingericht. Zodat medewerkers meteen op die klant kunnen werken, zonder dat iemand eerst op meerdere plekken handmatig dezelfde inrichting moet overnemen.
Wat we hebben geleerd van pilotkantoren
Een van de waardevolste keuzes is geweest om nauw samen te werken met pilotkantoren uit de accountancy. Niet als klankbord aan de zijlijn, maar als meedenkers in het ontwerp.
Dat was belangrijk, omdat je anders al snel met een IT-bril naar CRM gaat kijken. Dan denk je in functionaliteit, schermen en techniek. Door met accountantskantoren samen te werken, kregen we veel scherper waar in de dagelijkse praktijk echt behoefte aan is. Welke gegevens direct beschikbaar moeten zijn. Welke relaties je moet kunnen vastleggen. Waar het werk vastloopt als een koppeling ontbreekt. En ook welke ogenschijnlijk kleine details in de praktijk juist heel belangrijk blijken.
Veel van die inzichten hadden we niet zelf kunnen bedenken. Niet omdat ze technisch ingewikkeld zijn, maar omdat je ze pas ziet als je begrijpt hoe een accountantskantoor werkt. Juist die samenwerking heeft ervoor gezorgd dat we niet alleen iets hebben gebouwd dat technisch klopt, maar ook inhoudelijk aansluit op de praktijk.
Wat wordt overschat, wat wordt onderschat
Als ik kantoren spreek die een CRM-keuze aan het maken zijn, valt me op dat ze vaak op het verkeerde letten. Overschat wordt het belang van heel specifieke, kantoor-eigen velden (“kan ik dit ene veldje toevoegen?”). Dat is bijna altijd op te lossen, en bijna nooit de bottleneck.
Onderschat worden twee dingen. De complexiteit van het relatiemodel en het belang van robuuste koppelingen met de werkpakketten. Beide ontdek je pas als je drie maanden onderweg bent met een implementatie. Dus altijd te laat is om nog van koers te wijzigen.
Misschien is dat ook de belangrijkste les. Als een accountantskantoor een CRM kiest, zou de eerste vraag niet moeten zijn hoeveel functionaliteit erin zit. De eerste vraag zou moeten zijn of het pakket het kantoor begrijpt. Begrijpt het hoe klantrelaties in elkaar zitten, welke gegevens echt belangrijk zijn en hoe de koppeling met de rest van het applicatielandschap werkt. Pas daarna komt de rest.
Tot slot
Door scherp af te bakenen hebben we ook een product kunnen neerzetten dat scherper geprijsd is dan de generieke alternatieven. Dat is geen aparte keuze geweest, maar een direct gevolg van de scope.
CRM voor accountants hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het moet kloppen. En soms zit de kwaliteit van een product juist in wat je bewust niet bouwt.
Wie wil zien hoe dat er in de praktijk uitziet, kan dat het beste bekijken in een demo of gesprek.
